Zabytki

Zespół Kulturowo – Krajobrazowy Kalwarii Zebrzydowskiej

obejmujący Bazylikę Matki Bożej Anielskiej, Klasztor oo. Bernardynów oraz zespół ponad 40 kaplic o manierystyczno-barokowej architekturze.

 

Cmentarz wojenny z 1915 roku.

Na cmentarzu zostali pochowani żołnierze armii austriackiej, którzy zmarli w latach 1914-1915 w szpitalu polowym, który przez krótki czas mieścił się w Klasztorze Bernardynów. Centralne miejsce cmentarza zajmuje krypta Ojców Bernardynów z granitu, w sąsiedztwie której stoi figura św. Franciszka z Asyżu.

 

Zespół drewnianych budynków z przełomu XIX i XX wieku z kramami odpustowymi przy ulicy Bernardyńskiej

Ulica Bernardyńska to najstarsza ulica w mieście, przy której lokowane było miasto Zebrzydów w 1617 roku. Są to głównie domy parterowe, drewniane, budowane na zrąb, częściowo szalowane, na podmurówkach, skierowane szczytami do ulicy, z obszernymi, wysuniętymi okapami. Naprzeciw bramy wjazdowej do Seminarium znajdują się trzy budynki z przeszklonymi werandami, które powstały przed 1750 rokiem jako domy czeladne dla obsługi Pałacu Józefa Czartoryskiego, a na początku XIX wieku w części wykorzystane były jako karczmy. Interesujące są także cztery dwupiętrowe kamienice przy Palcu Rajskim, pochodzące z XVIII wieku, które służyły dla pątników jako domy noclegowe.

 

Kościół parafialny pw. św. Józefa

Wybudowany w latach 1902-1906, wnętrze zdobią mozaiki wykonane przez żonę Wojciecha Weissa, przedstawiające Matkę Boską oraz św. Józefa. Zwiedzanie kościoła możliwe przed lub po mszach św., które w dni powszednie odprawiane są o godzinie 7.00 i 18.00, w niedzielę o godzinie  6.30, 8.00, 9.30, 11.00, 12.00 oraz 16.30.

 

„Weissówka” przy ul. Jagielońskiej 43

Kamienno-ceglany dom, z drewnianym poddaszem, w którym mieszkał i tworzył Wojciech Weiss, wybitny malarz i grafik, profesor oraz rektor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie Uznawany za jednego z największych twórców okresu Młodej Polski, ściśle związany z europejskim symbolizmem i ekspresjonizmem. Na ścianie domu znajdują się dwie tablice pamiątkowe, poświęcone Wojciechowi Weissowi oraz jego żonie „Aneri” Irenie Weissowej. Dom do dziś pozostaje w rękach rodziny artysty.

 

Kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła w Zebrzydowicach

Wykonany wg planów Jana Marii Bernardoniego, budowniczego klasztoru w Kalwarii Zebrzydowskiej, w latach 1599-1602. U szczytu ołtarza głównego znajduje się gotycka rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem datowana na ok. 1400 rok, cenny zabytek śląskiej sztuki gotyckiej .Zwiedzanie wnętrza kościoła jest możliwe tylko przed lub po mszach świętych, które odprawiane są: w soboty o godz. 18.00 (zimą o godz. 17.00), w niedzielę o godz. 7.00, 9.00, 11.00, 17.00 (zimą o godz. 18.00).

 

Konwent OO. Bonifratrów i kościół pw. św. Floriana w Zebrzydowicach

Konwent OO. Bonifratrów w XVI wieku był dworem obronnym Zebrzydowskich, przebudowany w późniejszym czasie na zameczek myśliwski przez Floriana Zebrzydowskiego. W latach 1599-1611 został przekształcony na klasztor i szpital bonifratrów. Bonifraci zostali sprowadzeni do Zebrzydowic w 1611 roku przez Mikołaja Zebrzydowskiego do prowadzenia szpitala dla rannych żołnierzy i kalek. Pierwszym przeorem konwentu był Melchior Bonawentura, który sprowadził braci z Krakowa do Zebrzydowic i powierzył im prowadzenie szpitala oraz opiekę nad chorymi i ubogimi mieszkańcami okolic. Służbę tę bracia pełnili przez dwa stulecia, aż do rozbiorów Polski, kiedy to klasztor został włączony do prowincji austriackiej.Wśród zabudowań gospodarskich zachował się klasycystyczny,  murowany spichlerz  z 1833 roku, o trzech kondygnacjach.

 

Cmentarz parafialny w Zebrzydowicach, z cmentarzem wojennym z 1914 roku

Cmentarz zlokalizowany jest na północ od kościoła, przy jego głównej alei wznosi się Kaplica Brandysów, którzy przez kilka pokoleń władali okolicznymi majątkami ziemskimi. Około 50 m od wejścia, przed najwyższym wzniesieniem głównej alei odchodzi w lewo boczna alejka, przy której znajduje się grobowiec rodziny Weissów, według projektu wybitnego architekta Franciszka Mączyńskiego.W północno-zachodnim narożniku cmentarza znajduje się wydzielony ogrodzeniem cmentarz wojenny z 1914 roku, na którym pochowano żołnierzy armii austriacko-węgierskiej, zmarłych w szpitalu Bonifratrów w Zebrzydowicach.

 

Kościół św. Erazma w Barwałdzie Dolnym

Wybudowany w drugiej połowy XVIII za sprawą Jana Biberstein-Starowieyskiego, właściciela starostwa barwałdzkiego. Wieża kościoła jest pozostałością po poprzednim XVI-wiecznym kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny.Kościół znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej.

 

Ruiny zamku, zwanego Barwałdem

Ruiny położone są na zachodnim skraju góry Żar, miejsce to popularnie zwane jest Zamczyskiem lub Włodkową, od nazwiska właścicielki stojącego tam w XV wieku zamku. Po zamku zachowały się jedynie wały, wzgórze i ślady fosy.

 

ZESPOŁY DWORSKIE W GMINIE KALWARIA ZEBRZYDOWSKA

 

Przytkowice

Budynek w znacznej części drewniany. Poprzedni dwór był prawdopodobnie obronny, o czym świadczą masywne alkierze, zbudowane z obrobionego kamienia, ze skośnymi narożnymi szkarpami. Murowane są również fragmenty dworu. W pobliżu wznosi się dawna stajnia, spichlerz oraz kilka innych pomieszczeń gospodarczych.

Zarzyce Wielkie

Budynek podworski o cechach klasycystycznych, z  początku XX wieku. Obecnie mieści się tu Dom Wycieczkowy „Dwór”.

Leńcze

Dwór został wybudowany w pierwszej połowie XIX wieku przez ówczesnych właścicieli Leńcz Górnych – Brandysów. Umiejscowiony jest w północnej części wsi, na terenie przysiółka zwanego „Na końcu”. Jest on murowany z cegły, podpiwniczony i dwukondygnacyjny. Wokół dworu znajdują się dodatkowe budynki: spichlerz, wozownia oraz duży park. Dwór obecnie pełni funkcję rezydencji mieszkalnej.

Podolany

W Podolanach z dawnego folwarku zachował się budynek podworski, wznoszący się na wzgórzu, przy drodze do lasu Zawale. Jest to niewielki, murowany parterowy dom,  z poddaszami. Od strony południowej znajduje się pięciokątny ganek z usytuowanym nad nim tarasem widokowym. Obecnie budynek znajduje się rękach prywatnych, przeznaczony na cele mieszkalne i stanowi własność prywatną.

 

Brody
Zabytkowy dwór z 1. połowy XIX w., wbudowany przez Jana Kantego Brandysa – administratora majątków księcia Kazimierza Czartoryskiego. Znajduje się w Brodach w powiecie wadowickim.

 

Kalwaria Zebrzydowska

Pałac Czartoryskich – nieistniejący późnobarokowy pałac Czartoryskich[2] wybudowany w latach 1729-1731 przez Józefa Czartoryskiego (w sąsiedztwie klasztoru i Bazyliki MB Anielskiej) w miejscu obecnego Wyższego Seminarium Duchownego oo. Bernardynów.

Zebrzydowice

Dwór obronny  – dawny dwór obronny w Zebrzydowicach w województwie małopolskim; stanowi on część klasztoru i szpitala bonifratrów w Zebrzydowicach.

Dwór, wzniesiony w połowie XVI wieku przez Zebrzydowskich herbu Radwan, miał kształt zbliżony do kwadratu; od strony północnej broniły go dwie wieże ze strzelnicami. W 1611 roku marszałek wielki koronny Mikołaj Zebrzydowski przekazał dwór bonifratrom z przeznaczeniem na szpital; dobudowano wówczas drugi budynek, usytuowany od strony południowej, po czym na początku XVIII wieku powstał budynek klasztorny.

AB&RD